niecodziennik literacki

Frederic Lenoir, Wyrocznia księżyca / L'oracle della luna, przeł. Sylwia Filipowicz, wyd. I, s.496, Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz, Warszawa 2008.

Frederic Lenoir, współautor bestsellerowej we Francji Obietnicy anioła (ze względu na Mont-Saint-Michel), tym razem solo. Bierzemy do ręki przeciętną powieść historyczną, tworzoną sumiennie parę lat w miejscach objętych wydarzeniami. Znakiem naszych czasów są widocznie krótkie rozdziały, jakby tworzone w pośpiechu w pokojach hotelowych, na pewno wygodne w czytaniu, ale też i z tego powodu powierzchowne, niedopracowane, skupiające się na intrydze i popularyzowaniu wiedzy historycznej o epoce.

Chłopi z abruzyjskiej wsi nie zdołali schwytać czarownicy, ale w piwnicy pod jej chatą odnajdują mężczyznę, który jest nieprzytomny, ale ma opatrzone rany. Wiozą go do klasztoru. Tam jednak następuje cały szereg dziwnych zdarzeń jak z Imienia róży Eco. Giną zakonnicy, a przybysz jest tajemniczy. Jak w transie maluje ikony, które są też bogactwem tego klasztoru. Jest podejrzenie, że ma coś wspólnego z Athos. Po jakimś czasie opowiada swoje dzieje.

Giovanni zachwyca się wnuczką doży, która z załogą statku ma postój w kalabryjskiej wsi. Mimo chłosty za podglądanie utwierdza się w przekonaniu, że musi piękną dziewczynę spotkać jeszcze raz, toteż wyrusza w drogę. Jednak zanim dotrze do celu, spotyka uczonego z Florencji, mistrza Lucjusza, który przez trzy lata czyni z niego uczonego młodzieńca, a jego strażnik i opiekun - uczy go władać mieczem. Dzięki temu może brylować w salonach Wenecji i niczym Romeo stoczyć pojedynek, zaznając po części jego losu. Opuszczenie rodzinnego domu, naukę i późniejszą inicjację seksualną możemy odczytać jako przypowieść o dojrzewaniu. Jednocześnie autor ma okazję, by przekazać czytelnikowi garść wiedzy z dziedziny astrologii, nowych trendów religijnych, bo w Europie działa Marcin Luter, a nade wszystko ważny jest Erazm z Rotterdamu i jego Pochwała głupoty. Ponieważ są to czasy papieża Pawła III, nasz mistrz z samego Rzymu otrzymuje poufne zadanie, które zapoczątkuje dalsze dramatyczne wydarzenia. Dość zauważyć, że pojawiają się rycerze w maskach, którzy pożądają listu mistrza, bo nie chcą, aby dotarł do papieża. Z głównym bohaterem przemierzamy Wenecję, Athos, Algier, Jerozolimę, Cypr. Oprócz zdawkowych opisów miejsc są odwołania do dokonań wybitnych uczonych epoki, jak Mikołaja Kopernika, nie brak rozważań o charakterze filozoficznym i religijnym w oparciu o źródła epoki odrodzenia. Możemy w przystępny sposób poczytać o wolnej woli, tworzeniu horoskopów, różnicy między astronomią a astrologią, roli rękopisu Al-Kindiego, podstępnej Roksolanie. Postacie występujące w powieści są zbyt płaskie, papierowe, ale też prezentują galerię osób żyjących w tym czasie w basenie Morza Śródziemnego. Autor poświadcza przenikanie się kultur, wskazuje istniejące konflikty, walki o strefy wpływów.

Wprawdzie losy Giovanniego poznajemy z jego opowieści, to trzeba tu dodać, że tylko część zdarzeń jest opowiadana przez niego, gdyż później wyleczony młody mężczyzna wyrusza w drogę na spotkanie następnych przygód. Jest raz na wozie, raz pod wozem, jak mówi przysłowie. Ta powieść przygodowo-awanturnicza przekazująca sporo informacji o Europie i krajach islamskich, pisana niemalże tak jak tego typu powieści w XIX wieku, raczej jest skierowana do młodzieży. Może być powtórką z historii politycznej i historii idei, ale też może skłaniać do samodzielnych poszukiwań. Jest to też piękna opowieść o miłości. Trzeba tu dodać, że autor nie zmierzał w rozwijanych wątkach do zakończenia w hollywoodzkim stylu - i więcej nie powiem.